Η προ­έ­λευ­ση του πο­δο­σφαί­ρου χά­νε­ται κυ­ριο­λε­κτι­κά στα βά­θη του πα­ρελ­θό­ντος. Υπάρ­χουν ιστο­ρι­κά αρ­χεία που μαρ­τυ­ρούν την ύπαρ­ξη προ­γε­νέ­στε­ρων τύ­πων πο­δο­σφαί­ρου στην Κί­να, στην αρ­χαία Ελ­λά­δα και Ρώ­μη.Παί­ζο­νταν πολ­λά παι­χνί­δια με αντι­κεί­με­να που ομοί­α­ζαν με μπά­λα. Δεν μπο­ρού­με όμως να πού­με με βε­βαιό­τη­τα, ότι το πο­δό­σφαι­ρο απο­τε­λεί την απευ­θεί­ας εξέ­λι­ξη κά­ποιου από αυ­τά τα παι­χνί­δια της αρ­χαιό­τη­τας.

Υπάρ­χουν ακό­μα πολ­λές πλη­ρο­φο­ρί­ες, για κά­ποια παι­χνί­δια που παί­ζο­νταν κα­τά και­ρούς και πα­ρου­σί­α­ζαν με­ρι­κά κοι­νά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά με το σύγ­χρο­νο πο­δό­σφαι­ρο. Προ­έρ­χο­νται από διά­φο­ρες χώ­ρες και αντι­στοι­χούν σε διά­φο­ρες επο­χές. Αυ­τό απο­δει­κνύ­ει ότι τα παι­χνί­δια με τη μπά­λα ήταν ευ­ρέ­ως δια­δε­δο­μέ­να σε όλες τις επο­χές. Με­ρι­κά από αυ­τά μά­λι­στα, παί­ζο­νταν από ομά­δες αντι­μέ­τω­πες, που έσπρω­χναν την μπά­λα ακό­μα και με τα πό­δια, προ­κει­μέ­νου να επι­τύ­χουν να πε­ρά­σει σε μια κα­θο­ρι­σμέ­νη ζώ­νη και με αυ­τόν τον τρό­πο να απο­κτή­σουν ένα προ­βά­δι­σμα απέ­να­ντι στον αντί­πα­λου. Δεν μπο­ρού­με να πού­με ότι σε κά­ποιο από αυ­τά τα παι­χνί­δια βρί­σκου­με τον πρό­γο­νο του πο­δο­σφαί­ρου, έστω και αν σε με­ρι­κά όπως, το ρά­γκ­μπι, το μπά­σκετ, το αυ­στρα­λια­νό πο­δό­σφαι­ρο, υπάρ­χουν κά­ποια τε­χνι­κά στοι­χεία, όμοια με αυ­τά που συ­να­ντού­με και σή­με­ρα.

Ένα εί­δος πο­δο­σφαί­ρου, σύμ­φω­να με ορι­σμέ­νες μαρ­τυ­ρί­ες παι­ζό­ταν στην Κί­να τον 11ο π.χ. αιώ­να. Ήταν πο­λύ δια­δε­δο­μέ­νο το τσου-κου (μπά­λα από δέρ­μα που σπρω­χνό­ταν με το πό­δι). Η δερ­μά­τι­νη μπά­λα με την οποία παι­ζό­ταν, ήταν γε­μι­σμέ­νη με γυ­ναι­κεία μαλ­λιά. Την μπά­λα την κλω­τσού­σαν προς ένα «τέρ­μα» από μπα­μπού 3-4 μέ­τρων, πί­σω από το οποίο ήταν τε­ντω­μέ­νο ένα δί­χτυ από με­τά­ξι. Κα­τά τον 5ο π.χ. αιώ­να το τσου-κου απο­τε­λού­σε μέ­ρος της στρα­τιω­τι­κής εκ­παί­δευ­σης των Κι­νέ­ζων. Στο Εθνο­λο­γι­κό Μου­σείο του Μο­νά­χου δια­τη­ρεί­ται ένα χει­ρό­γρα­φο του Λι-Γου, χρο­νο­λο­γη­μέ­νο στον 5ο π.χ αιώ­να που μι­λά­ει για την ει­σα­γω­γή του τσού-κου στην Ια­πω­νία. Επί­σης ανα­φέ­ρει και τη διορ­γά­νω­ση αγώ­νων με­τα­ξύ των ομά­δων Κί­νας και Ια­πω­νί­ας.

Αν ανα­τρέ­ξου­με στα Ομη­ρι­κά έπη θα βρού­με τις πρώ­τες πλη­ρο­φο­ρί­ες για παι­χνί­δι με μπά­λα στη λε­κά­νη της Με­σο­γεί­ου. Μια πα­ρό­μοια ανα­φο­ρά γί­νε­ται και στον Θε­αί­τη­το του Πλά­τω­να. Την με­γα­λύ­τε­ρη επι­τυ­χία όμως στην αρ­χαία Ελ­λά­δα γνώ­ρι­σε το παι­χνί­δι «επί­σκυ­ρος» που εί­χε πά­ρει το όνο­μά του από τη γραμ­μή με σκύ­ρα, που χώ­ρι­ζε το γή­πε­δο. Το παι­χνί­δι «επί­σκυ­ρος» κά­πο­τε οι Ρω­μαί­οι το έφε­ραν και στη Ρώ­μη, το ονό­μα­σαν «harapastum» και το έπαι­ζαν κυ­ρί­ως στρα­τιώ­τες. Ο Μαρ­τιά­λιος σε ένα του επί­γραμ­μα, πε­ρι­γρά­φει τους τύ­πους της μπά­λας που χρη­σι­μο­ποιού­σαν οι Ρω­μαί­οι: Την «pilapaganica» που χρη­σι­μο­ποιού­σαν κυ­ρί­ως οι χω­ρι­κοί που ήταν φτιαγ­μέ­νη από δέρ­μα και γε­μι­σμέ­νη με πού­που­λα και τη follies που ήταν από δέρ­μα αλ­λά γε­μι­σμέ­νη με μια φού­σκα γε­μά­τη αέ­ρα.

Ανά­γλυ­φο του 4ου π.Χ. αιώ­να που βρί­σκε­ται στο Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο των Αθη­νών απει­κο­νί­ζει έναν έφη­βο να παί­ζει τη σφαί­ρα με το πό­δι χω­ρίς όμως ωστό­σο να σχε­τί­ζε­ται με πο­δό­σφαι­ρο όμοιο με το σύγ­χρο­νο. Από ανα­σκα­φές που έκα­ναν στη Σα­μο­θρά­κη οι Αμε­ρι­κα­νοί με επι­κε­φα­λής την Ελί­ζα­μπεθ Ντούζ­μπε­ρι και τον Έλ­λη­να αρ­χαιο­λό­γο Αν­δρέα Βα­βρί­τσα, προ­ήλ­θε ένα ακό­μη ση­μα­ντι­κό εύ­ρη­μα, μια μπά­λα πο­δο­σφαί­ρου. Σ' έναν τά­φο του 3ου π.Χ. αιώ­να, βρέ­θη­κε με­τα­ξύ άλ­λων κι ένα πή­λι­νο συ­μπα­γές ομοί­ω­μα μπά­λας, που μοιά­ζει με τις μπά­λες που χρη­σι­μο­ποιού­νται στο σύγ­χρο­νο πο­δό­σφαι­ρο.

 Πηγή: e-soccer.gr